Yazılar

Sütçü ineklerde verim “süt verimi ve döl verimi” demektir.   Buzağı düve olacak, döl tutacak, doğuracak ve verime geçecektir.  Düve olana kadar yetiştiriciye bir gelir sağlamayacak, hatta, ilk laktasyonda ancak masrafları amorti edecektir.  O yüzden 14 aylık olduğunda tohumlayabileceğimiz gelişmeyi sağlayan düveler elde etmeliyiz.  Bunun dört anahtar noktası vardır.

En kritik nokta; ağız sütünün kalitesi ve zamanında tam olarak verilmesidir.  Ağız sütünün buzağıya içirilmesi zamanla yarıştır.  Doğumu takiben en kısa sürede içirilen ağız sütü içerik açısından ve koruyucu maddeler bakımından en zengin ağız sütüdür.  Ağız sütünün içindeki koruyucu maddelerin yararı bilinmektedir.  Ayrıca; ağız sütü büyüme faktörleri içerir.  Döl verimine, meme bezinin gelişimine, canlı ağırlık artışına yüksek oranda etkisi vardır.  Ağız sütünün zamanında, bolca verilmesi buzağının ileride, düve olduğunda genetik özelliklerini ortaya çıkarmasını sağlayacaktır.  Yeterli ağız sütü almayan buzağılar yemden yararlanamaz, istediğimiz gibi büyüyemez, ilk suni tohumlama yaşı ve sonraki yıllarda vereceği süt miktarı olumsuz yönde etkilenir.

İkinci kritik nokta; sütten kesme metodudur.  Sütten kesme buzağının yaşadığı en stresli dönemdir.  Bu stresin etkisiyle buzağı öksürükleri de bu dönemde çok görülür.  Sütten kesme zamanı buzağı başlangıç yeminin tüketimiyle saptanır.  Birbirini takip eden 3 gün boyunca 1 kg’dan fazla buzağı starteri (başlangıç yemi) tüketen buzağılar sütten kesilebilirler.  Buzağıların sütten kesilmesi döneminde stresi en aza indirebilirsek büyüme oranı ve sağlığı kötü yönde etkilenmez.  Tersi söz konusu olursa; buzağılar ideal canlı ağırlıklarının altında kalırlar ve küçük yapılı olurlar.  Daha geç tohumlanır, daha geç sürüye katılır, daha geç yavru verir, daha geç süt vermeye başlarlar.  Görüldüğü gibi buzağı bakımı her şeyin başlangıcıdır.  Sütten kesilen buzağılar 6-8 buzağılık küçük gruplar halinde barındırılırlar.  Sütten kesme döneminde anti-stres yardımlar her zaman yararlı olur.

Üçüncü kritik nokta; sütten kesilen buzağıların doğru beslenmesidir.  Bu dönemde, büyümeyi hızlandıran proteindir.  İskelet yapısının küçük kalması, yeterince büyümeden buzağının şişmanlaması istenmez.  O sebepten protein ve enerji oranı akılda tutulmalıdır.  Doğru işler yapıp yapmadığımızı anlamak için günlük canlı ağırlık artışını kontrol etmek yerinde olur.  İshal ve zatürre olaylarını da kayıt altına alarak, buzağının 70-150 günler arasındaki yaşamını iyi gözlemek şarttır.  Yetiştirilen her düve adayı geleceğin verimli inekleri olmayabilir.  İyi gelişmemiş ve gelecek vaat etmeyen düveler belirlenmeli, yaklaşık 185 kg civarında canlı ağırlıktayken yetiştirme programından, dolayısıyla sürüden çıkarılmalıdır.

Dördüncü kritik nokta ise; düvelerin zamanında tohumlanmasıdır.  Dikkat edilecek konular; vücut ölçüleri, düvenin yaşı ve canlı ağırlığıdır.  Kalça yüksekliği 130-132 cm ve 14 aylık olan düveler tohumlama için uygundur.  Daha fazla beklenmemelidir.  Geçecek her gün kayıptır.  ABD’de hedeflenen yaştan itibaren gecikilen her günün 2-3 ABD doları zarara sebep olduğu belirtilmektedir.

Veteriner tıbbi ürünlerde yeni düzenlemeler yapıldı ve yürürlüğe girdi.  Veteriner sağlık ürünlerini üretenler, ithal edenler, kullananlar, satanlar, dağıtanlar bu yeni yönetmelik ile “yeni bir hayata” başlayacaklar.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının yeniden yapılanması, Veteriner Sağlık Ürünleri ve Halk Sağlığı dairesinin kurulması ve 5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu” yayınlanması ile başlayan süreç devam etmektedir.  İlgili 5996 sayılı yasanın 13.06.2010 tarihinde 27.610 sayılı resmi gazetede yayınlanmasının ardından 18 ay içinde yönetmeliklerin çıkacağı bildirilmiştir.  Yönetmelikler 2011 yılı Aralık ayının ikinci yarısında ardarda yayınlandı.  Bunlardan biri de 24 Aralık’ta 28.152 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ” Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkındaki Yönetmelik” idi.

Yeni yönetmelik neler getiriyor?
Veteriner Tıbbi Ürünler Yönetmeliği, AB uyumunu sağlamak üzere çıkarılmış bir yönetmeliktir.  Yönetmelik aşı ve ilaçları tek bir yerde toplamış oldu. Yönetmelikte ilk defa mesleki basın, farmakovijilans, GMP, otovaksin, Veteriner Ecza Deposu gibi kavramlar yer aldı.  Şimdiye dek olmayan ” Veteriner Sağlık Ürünlerinin Tanıtımı” ile ilgili maddeler de yönetmelikte yer aldı.  Yine ilk defa “pazarlama izni” gerekliliği ortaya konuldu.

GMP, İÜU:
İyi Üretim Uygulamaları olarak adlandırabileceğimiz bu uygulama ile ilgili olarak bir talimatname veya kılavuz henüz yok.  Ancak; yeni yönetmelik bunun en kısa sürede çıkartılması gerektiğini ifade ediyor.  Bizler yurtdışından yıllardan beri yaptığımız ithalatta bu belgeleri sunuyorduk.  Zaten bu belge olmadan ithalat yapamıyorduk.  Şimdi ülke içindeki üretimlerden de istenecek.  Böylece bir disiplin getirilmiş olacak.  Diğer yandan; biz nasıl böyle bir belgeyi ithalatta istiyorsak, bizden de başka ülkeler istiyordu.  Dolayısıyla böyle bir belge ihracat olanaklarını da arttıracak.  Kaliteli ürünlerin üretimini öngören bir uygulama olacağı için kaliteyi öne çıkaran şirketler haksız rekabetten kurtulacak, son kullanıcı daha güvenilir ürünler kullanacak.

Veteriner Ecza Deposu: 
Şimdiye dek böyle bir kavram yoktu.  İlk defa Veteriner Ecza Deposu kurulabilmesi yönünde bir adım atıldı.  Sağlık Bakanlığından ruhsatlı ve sorumlusu eczacı olan depoların yanı sıra, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından ruhsatlı ve sorumlusu veteriner hekim olan depolar da bu alanda çalışabilecek.  Yeni yönetmelik Veteriner Tıbbi Ürünlerin ticaretinde ecza depolarını işin merkezine koymuş durumda.  Yeni uygulamada her yöne satışların kavşak noktası ecza depoları olarak öngörülmüş.

Otovaksin:
Çiftliğe özel aşı üretilmesi olarak da tanımlayabileceğimiz bu uygulama yurtdışında yaygın olduğu halde ülkemizde yoktu.  Bu yönetmelik ilk defa otovaksin üretilebilmesinin yolunu açtı.  Yönetmelik uyarınca kurulmuş ve ruhsat almış olan aşı üretim laboratuvarları hastalık çıkan hayvancılık işletmesine özel aşı üretebilecek.  Örneğin; Ata Fen olarak biz işletmeye özel aşı üretebilecek ve sadece o işletmede kullanılmak üzere piyasaya değil, etkenin alındığı işletmeye aşıyı verebileceğiz.  Bu şekildeki uygulama bir süre sonra bölgelerde yoğunlukla saptanan mikroorganizmaları belirlemeye, belki ileride bölgesel ya da ülkesel boyutta ticari aşı yapabilmeye de olanak sağlayacaktır.

Farmakovijilans:
Bu da bir ilk olmuştur.  Bir veteriner hekim “Farmakovijilans Sorumlusu” olarak atanacak, görevi şirket ile saha arasındaki temas olacaktır.  Ürünlerin sahada izlenmesi olarak özetleyebileceğimiz bu uygulama dış ülkelerde vardı, bizde yoktu.  Şirketler ürünlerini ister ithal etsinler, ister ülke içinde üretsinler, sahadaki koşullarda izlemek zorunda olacaklar.

Tanıtım İlkeleri:
Ülkemizde ilk kez VİSAD (Veteriner Sağlık Ürünleri Sanayicileri Derneği) tarafından bir “Tanıtım İlkeleri Kılavuzu” yayınlanmıştı.  Ancak; yeni yönetmelik ilk defa olarak resmi bir şekilde Veteriner Sağlık Ürünlerinin tanıtımını ele almış oldu. Artık mesleğe yakışmayan, haksız rekabete yol açabilecek, bilimsel olmayan, son kullanıcının aklını karıştırabilecek tanıtımlar yapılamayacak.  Tanıtıma bir disiplin getirilmesi amaçlanıyor.  Reklamlar, promosyonlar, bedelsiz numuneler konusuna sınırlamalar getiriliyor.  Bu çalışmalar içinde ” mesleki basın” da tanımlanmış.  Sadece veteriner hekimlere ve eczacılara yönelik basının mesleki basın olarak kabul edildiği, yetiştiricilere yönelik basının ise mesleki basın olarak kabul edilmediği belirtiliyor.  Mesleki basında ürünlerin tanıtımının nereye kadar, bunun dışındaki basın organlarınında nereye kadar tanıtabileceği, broşürlere neler yazılıp, neler yazılamayacağı yine ilk defa bu yönetmelikle belirlenmiş oluyor.

Geçiş süreci ve uygulama esnasında daha da iyi göreceğimiz şekilde bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Yönetmeliğe bağlı talimatname ve kılavuzlar yayınlandığında işleyiş daha açık bir şekilde ortaya çıkacak ve daha da ileriki tarihlerde belirgin yararlar kendini gösterecektir.

1.5
Bu ineğin vücut kondisyon skoru 1.5’tur ve anahtar indikatörleri göstermektedir. Her kaburga keskin ve belirgin olarak sırt kemiği boyunca görülmektedir. Kısa kaburgalar da tek tek ayrıca görülmektedir.




2.0 
Vücut skoru 2 olan inek çok zayıftır. Sağlığı iyi olabilir, ancak bu zayıf kondisyona bağlı olarak reprodüksiyon (döl verimi) ve süt verimi ile ilgili sorunları ortaya çıkarabilir.
2.5 
2 ve 3 skorlarının arasında olan ineklerde kaburgalar hala belirgindir. Ancak tek tek görünmeyebilir. Çok iyi idare edilen bir süt sığırcılığı işletmesinde bu görülebilecek en düşük vücut skoru olmalıdır. İdeal olan, sürünün %10’undan azı 2.5 vücut skorunda olmalıdır.




3.0
Bu inek laktasyonun pek çok dönemi için ideal durumdadır.
3.5 

Bu inek, laktasyonun pek çok dönemi için uygun olan vücut kondisyonunun üst sınırına yakındır, ancak bu kondisyon, kuru dönem ve buzağılama dönemi için idealdir. İlk defa doğum yapacak düveler için hedeflenen bir kondisyondur.




4.0
Pek çok çiftçi ineklerini doğum zamanı bu ağırlıkta olmalarını istese de İngiltere’de yapılan araştırmalar göstermiştir ki, şişman ineklerin doğum sonrası problemleri (iştahsızlık ve fazla yağ kaybı), yarım derece daha düşük skoru olup doğum yapan ineklerden daha fazla olmaktadır.




5.0 
Bu şişman bir inektir. Metabolik problemler, topallık yönünden yüksek risk altındadır. Gebe kalmadan aylarca boş kalma ihtimali de vardır.

* Hekimlik mesleği üyeleri arasına katıldığım şu anda yaşamımı insanlık yoluna adayacağıma,

Meslek sahibi olmamda bana emeği geçenlere saygı ve minnettarlığımı koruyacağıma ,
sanatımı doğrulukla yapacağıma ve mesleğimi onurlandıracağıma,

Meslektaşlarımla ve görevim gereği ilişki kuracağım diğer iş ve meslek sahipleri ile tam bir anlayış ve
işbirliği içinde çalışarak hayvan ve insan sağlığına hizmet edeceğime,

Hayvan sahiplerinin duygu ve düşüncelerine saygı duyacağıma, insan yaşamına özen göstereceğime,

Meslek sanatımın uygulanması sırasında öğreneceğim sırları açıklamayacağıma,

Bilimsel yöntemlere uyarak tedavi ve araştırma yapacağıma , yararsız yöntemlerden kaçınacağıma,

Hasta sahiplerinin ve görev götürdüğüm kişi ve kurumların politik ,
sosyal eğilimlerini ve dini inançlarını gözetmeksizin hizmet edeceğime şerefim üzerine söz verir , and içerim.